Rreziku \u00ebsht\u00eb qart\u00ebsisht i konturuar. K\u00ebto jav\u00eb t\u00eb mbyllur, le t\u00eb shpresojm\u00eb q\u00eb kan\u00eb vlejtur t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb reflektim social. \u00cbsht\u00eb koha t\u00eb ndalim, t\u00eb shohim nj\u00ebri-tjetrin n\u00eb sy edhe pse n\u00eb k\u00ebt\u00eb distanc\u00eb, dhe t\u00eb pyesim:<\/p>\n\n\n\n
Kaq pak vlen jeta n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend? Kaq pak vlen liria jon\u00eb?<\/p>\n\n\n\n
\u00cbsht\u00eb momenti p\u00ebr t\u00eb kujtuar 50 vite t\u00eb err\u00ebt t\u00eb diktatur\u00ebs gjat\u00eb t\u00eb cil\u00ebve 6.027 persona jan\u00eb vrar\u00eb, 34,135 shqiptar\u00eb jan\u00eb burgosur dhe d\u00ebnuar p\u00ebr arsye politike. 59,009 shqiptar\u00eb u internuan n\u00eb kampe p\u00ebrqendrimi ku 7.022 prej tyre kan\u00eb humbur jet\u00ebn n\u00ebn nj\u00eb prej regjimeve m\u00eb t\u00eb err\u00ebta diktatoriale. Dhunimi, ndalimi dhe frustrimi i liris\u00eb gjat\u00eb asaj periudhe pasqyron sot remineshencat e veta n\u00eb nd\u00ebrgjegjen ton\u00eb qytetare dhe marr\u00ebdh\u00ebnien e diskutueshme q\u00eb kemi me t\u00eb qenit I LIR\u00cb.<\/p>\n\n\n\n
Prej jav\u00ebsh tashm\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb jet\u00ebs jemi t\u00eb mbyllur, t\u00eb ngujuar, t\u00eb izoluar, t\u00eb mbuluar nga paqart\u00ebsia, mungesa e transparenc\u00ebs dhe fatkeq\u00ebsisht mbetemi forc\u00ebrisht t\u00eb detyruar, t\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb togfjal\u00ebsha \u201c jemi n\u00eb luft\u00eb\u201d, \u201carmiku i paduksh\u00ebm\u201d , \u201csakrifica\u201d \u201cmbijetesa\u201d, \u201c varre\u201d \u201ckalvar vdekjesh\u201d, \u201c katastrof\u00eb\u201d e pafund elemente dhe simbole t\u00eb nj\u00eb retorike dramatike. Frika p\u00ebr jet\u00ebn po p\u00ebrdoret si streha dhe rrug\u00ebzgjidhja e vetme e shp\u00ebtimit dhe k\u00ebt\u00eb q\u00ebllimsh\u00ebm na e pingulin n\u00eb mendje \u00e7do dit\u00eb, \u00e7do or\u00eb, \u00e7do sekond\u00eb me b\u00ebrtitje boshe, k\u00ebrc\u00ebllitje dh\u00ebmb\u00ebsh, buz\u00ebqeshje t\u00eb shtitura e t\u00eb jargavitura apo hak\u00ebrrime nga facebook-u.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrtej k\u00ebsaj e gjith\u00eb situata q\u00eb na rrethon mbetet nj\u00eb manipulim perfekt q\u00eb i ngjan nj\u00eb teatri marionetash ku gjithmon\u00eb \u00ebsht\u00eb MJESHTRI q\u00eb i luan fijet , q\u00eb nga t\u00eb dh\u00ebnat shkencore, nga numri i t\u00eb infektuarve, nga numri i t\u00eb testuarve, t\u00eb shp\u00ebtuarve apo deri tek hamend\u00ebsimet groteske se sa shum\u00eb do t\u00eb kishin ikur nga kjo bot\u00eb po t\u00eb mos ishte ai. E gjith\u00eb kjo retorik\u00eb dramatike \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb ose m\u00eb sakt\u00eb themeli i nj\u00eb strategjie t\u00eb vetme : nga nj\u00ebra an\u00eb t\u00eb \u201cshkarkoj\u00eb\u201d mbi supet e gjithsecilit qytetar t\u00eb gjith\u00eb sakrificat, detyrimet , p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb morale dhe financiare t\u00eb k\u00ebsaj p\u00ebrballje t\u00eb fort\u00eb dhe t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb me pandemin\u00eb COVID-19, ku ndihma e shtetit duhet t\u00eb ishte dinjitoze dhe reale, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdori gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb t\u00eb etiketuar \u201cnj\u00eb sakrific\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt\u201d, si nj\u00eb pidestal ku i vet\u00ebm shp\u00ebtimtar i gjithpushtetsh\u00ebm mbetet ai, MJESHTRI.<\/p>\n\n\n\n
Duhet th\u00ebn\u00eb me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb , madje duhet b\u00ebrtitur fort se frika, dhuna, terrorri dhe propaganda jan\u00eb mjete t\u00eb preferuara dhe fatkeq\u00ebsisht efikase n\u00eb duar t\u00eb lider\u00ebve autokrat\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt po fshihen m\u00eb s\u00eb miri pas emergjenc\u00ebs dhe luft\u00ebs ndaj pandemis\u00eb. Realiteti shqiptar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb model tipik i k\u00ebsaj strategjie. Propaganda, mekanizmi i cili p\u00ebrdoret n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shfrenuar duke targetuar jo vet\u00ebm shqiptar\u00ebt por ve\u00e7an\u00ebrisht faktorin nd\u00ebrkomb\u00ebtar, \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb t\u00eb vetmin mekaniz\u00ebm funksional mbi t\u00eb cilin po drejtohet dhe menaxhohet kjo emergjenc\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n
Virusi nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ushtri dhe evokimi i luft\u00ebs p\u00ebr t\u00eb justifikuar masat shtyp\u00ebse, ndryshimet n\u00eb Kodin Penal, p\u00ebrdorimin demonstrativ t\u00eb ushtris\u00eb, rrezikon q\u00eb n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt ta shnd\u00ebrroj\u00eb k\u00ebt\u00eb kriz\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb demokracis\u00eb, t\u00eb lirive dhe t\u00eb t\u00eb drejtave themelore t\u00eb njeriut. Demokracia nuk mund t\u00eb pushoj\u00eb s\u00eb ekzistuari apo vendoset \u201cstand by\u201d se n\u00eb nj\u00eb moment po p\u00ebrballemi me k\u00ebt\u00eb fatkeq\u00ebsi. Demokracia mbart n\u00eb vetvete mekanizma t\u00eb cilat balancojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin p\u00ebr nj\u00eb funksionim real t\u00eb sistemit, edhe kur ka t\u00eb tilla emergjenca.<\/p>\n\n\n\n
Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen theksoi n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb para disa dit\u00ebve se: \u201cmasat emergjente nuk duhet t\u00eb merren n\u00eb kurriz t\u00eb parimeve dhe vlerave tona themelore. \u00c7do mas\u00eb urgjente duhet t\u00eb kufizohet n\u00eb at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e nevojshme dhe rrept\u00ebsisht proporcionale. Ato nuk duhet t\u00eb zgjasin pafund\u00ebsisht.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Rreziku se e p\u00ebrkohshmja mund t\u00eb kthehet n\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme konturohet m\u00eb qart\u00eb p\u00ebrmes faktit se Shqip\u00ebria e ka par\u00eb t\u00eb domosdoshme dhe ka vendosur t\u00eb t\u00ebrhiqet p\u00ebrkoh\u00ebsisht nga neni 8 dhe 11 i Konvent\u00ebs p\u00ebr Mbrojtjen e t\u00eb Drejtave dhe Lirive Themelore t\u00eb Njeriut. Me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb note verbale t\u00eb d\u00ebrguar pran\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs, Shqip\u00ebria e ka arsyetuar k\u00ebt\u00eb veprim me shpalljen e gjendjes s\u00eb fatkeq\u00ebsis\u00eb natyrore e cila ka sjell\u00eb kufizime n\u00eb lirit\u00eb dhe t\u00eb drejtat themelore t\u00eb njeriut. Nga deklarata e KE v\u00ebrehet se asnj\u00eb nga vendet e Europ\u00ebs Per\u00ebndimore t\u00eb cil\u00ebt kalojn\u00eb sot t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn situat\u00eb nuk kan\u00eb nd\u00ebrrmar\u00eb nj\u00eb t\u00ebrheqje t\u00eb till\u00eb, por kan\u00eb aplikuar parimet e balanc\u00ebs s\u00eb t\u00eb drejtave dhe detyrimeve.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7do shqiptar sot, p\u00ebrtej asaj q\u00eb duket, \u00ebsht\u00eb i braktisur nga qeveria por un\u00eb besoj t\u00eb jemi aq t\u00eb kthjell\u00ebt dhe t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm sa t\u00eb kuptojm\u00eb se nuk \u00ebsht\u00eb frika por nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi, streha e vetme e shp\u00ebtimit ton\u00eb. Ne t\u00eb gjith\u00eb duhet t\u00eb kuptojn\u00eb se ka disa t\u00eb v\u00ebrteta q\u00eb po e mbajm\u00eb si nj\u00eb mallkim mbi shpin\u00eb :<\/p>\n\n\n\n
Sot n\u00eb Shqip\u00ebri nuk ka ndarje dhe balanc\u00eb t\u00eb pushteteve, p\u00ebrkundrazi ato ndodhen sot m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb, n\u00eb duar t\u00eb nj\u00eb njeriu t\u00eb vet\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n
Sot parlamenti ilegjitim, miraton ligje antikushtetues dhe ndryshime n\u00eb Kodin Penal, q\u00eb kan\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb q\u00ebllim: forcimin e pushtetit t\u00eb nj\u00eb njeriu t\u00eb vet\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n
Sot n\u00eb Shqip\u00ebri \u201cbarazia para ligjit\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb koncept juridik larg realitetit, sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i pavarur madje institucione t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb tij, si Gjykata e Lart\u00eb dhe Gjykata Kushtetuese jan\u00eb jofunksionale, duke krijuar hap\u00ebsira dhe mekanizma q\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb favor t\u00eb pushtetit t\u00eb nj\u00eb njeriu t\u00eb vet\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n
Sot n\u00eb Shqip\u00ebri, liria e shtypit dhe medias, shprehja e fjal\u00ebs dhe mendimit t\u00eb lir\u00eb ka b\u00ebr\u00eb hapa t\u00eb duksh\u00ebm prapa.<\/p>\n\n\n\n
Nj\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb tjet\u00ebr e hidhur \u00ebsht\u00eb se gjat\u00eb shtat\u00eb viteve t\u00eb fundit politika, nga nj\u00eb p\u00ebrballje platformash, idesh apo vizionesh p\u00ebr zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm ekomik dhe social, \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb retorike false, p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse, frustruese, bulliste, k\u00ebrc\u00ebnuese, ku gjithmon\u00eb dikush \u00ebsht\u00eb armiku dhe fajtori i radh\u00ebs, tek i cili MJESHTRI var m\u00ebkatet e d\u00ebshtimit tij.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb fakt sot qeveria duhet t\u00eb ndihet e turp\u00ebruar dhe p\u00ebrgjegj\u00ebse pse varf\u00ebria \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb status social, q\u00eb shqiptar\u00ebt i kusht\u00ebzon t\u00eb mendojn\u00eb p\u00ebr buk\u00ebn e goj\u00ebs dhe jo p\u00ebr lirin\u00eb apo t\u00eb drejtat e tyre si qytetar\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
T\u00eb shpresojm\u00eb se izolimi, karantinimi i gjat\u00eb dhe distancimi social do t\u00eb prodhoj\u00eb ndonj\u00eb efekt pozitiv n\u00eb mbrojtje ndaj COVID-19 dhe sakrifica e t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve nuk do t\u00eb ket\u00eb shkuar d\u00ebm, pavar\u00ebsisht se situata \u00ebsht\u00eb e paqart\u00eb dhe e panjohur realisht si pasoj\u00eb e testimeve t\u00eb pakta, gjurmimit pothuaj inekzistent dhe mostransparenc\u00ebs p\u00ebr situat\u00ebn reale. Por, kur situata e emergjenc\u00ebs pandemike t\u00eb jet\u00eb normalizuar, a do t\u00eb mundemi dot t\u00eb marrim gjithsecili vendimet e duhura p\u00ebr t\u00eb ringritur jet\u00ebt tona, p\u00ebr t\u00eb rigjetur ekuilibrin ton\u00eb social-ekonomik? A do t\u00eb jemi t\u00eb lir\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb zgjedhjet tona?<\/p>\n\n\n\n
Hapja graduale do t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb strategji dhe parashikime t\u00eb matura, p\u00ebr t\u00eb cilat duhet nj\u00eb vullnet i drejt\u00eb politik n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb qytetar\u00ebve dhe jo t\u00eb propagand\u00ebs. Vendimmarrja dhe strategjit\u00eb e drejta n\u00eb momentin e duhur dhe me hapat e duhur jo vet\u00ebm shp\u00ebtojn\u00eb jet\u00eb dhe ulin rrezikun e p\u00ebrhapjes s\u00eb #COVID-19, por mund\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb rikthim fuksional t\u00eb jet\u00ebs sociale e sidomos rivitalizimin i sektor\u00ebve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb ekonomis\u00eb p\u00ebrmes p\u00ebrshtatjes me rrethanat e diktuara. A do t\u00eb jet\u00eb e aft\u00eb qeveria Shqiptare ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb?<\/p>\n\n\n\n
Jeta jon\u00eb vlen m\u00eb shum\u00eb se uni yt i \u201cvetk\u00ebnaqun\u201d deri n\u00eb delir p\u00ebr gjunj\u00ebzimin, n\u00ebp\u00ebrk\u00ebmbjen, zhvatjen, talljen, p\u00ebrbuzjen, mashtrimin q\u00eb na hedh \u00e7do dit\u00eb si ushqim duke na zhb\u00ebr\u00eb si individ\u00eb dhe duke na shnd\u00ebrruar n\u00eb turm\u00eb q\u00eb duhet vet\u00ebm t\u00eb bindet dhe t\u00eb mos reagoj\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Shqiptar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb braktisur, shqiptar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb vjedhur, t\u00eb munduar, t\u00eb lodhur, t\u00eb duruar por\u2026 Mos luaj me durimin e tyre dhe mos harro, se durimi i v\u00ebn\u00eb n\u00eb prov\u00eb disa her\u00eb, kthehet n\u00eb zem\u00ebrim.<\/p>\n\n\n\n
Prof. asc. Taulanda Jupi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rreziku \u00ebsht\u00eb qart\u00ebsisht i konturuar. K\u00ebto jav\u00eb t\u00eb mbyllur, le t\u00eb shpresojm\u00eb q\u00eb kan\u00eb vlejtur t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb reflektim social. \u00cbsht\u00eb koha t\u00eb ndalim, t\u00eb shohim nj\u00ebri-tjetrin n\u00eb sy edhe pse n\u00eb k\u00ebt\u00eb distanc\u00eb, dhe t\u00eb pyesim: Kaq pak vlen jeta n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend? Kaq pak vlen liria jon\u00eb? \u00cbsht\u00eb momenti p\u00ebr t\u00eb kujtuar[…]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[40],"tags":[],"yoast_head":"\n