Analiz\u00eb – paraqitur n\u00eb <\/em>Komisioni p\u00ebr Edukimin dhe Mjetet e Informimit Publik, Kuvendi i Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e an\u00ebtares s\u00eb Kryesis\u00eb s\u00eb Sindikat\u00ebs s\u00eb Artist\u00ebve t\u00eb Sken\u00ebs dhe Ekranit <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n 14 Maj, 2018<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Shqip\u00ebria aktualisht, sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare, e ka buxhetin vjetor p\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn<\/p>\n\n\n\n 16 milion\u00eb euro ose 0,7% t\u00eb buxhetit vjetor t\u00eb shtetit. Ministria e Kultur\u00ebs radhitet e fundit p\u00ebr sa i p\u00ebrket pesh\u00ebs q\u00eb ka n\u00eb totalin e shpenzimeve p\u00ebr vitin 2018, pra 0,7% t\u00eb totalit t\u00eb buxhetit t\u00eb shtetit.<\/p>\n\n\n\n Sipas z\u00ebrave t\u00eb k\u00ebsaj ministrie, shpenzimet e saj do t\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebr: planifikim, menaxhim<\/p>\n\n\n\n dhe administrim, trash\u00ebgimi kulturore, muze, art dhe kultur\u00eb. Imagjinoni se sa p\u00ebr qind t\u00eb 0,7%-it p\u00ebrfundojn\u00eb p\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr teatrin, i cili, m\u00eb lejoni t\u2019jua kujtoj, \u00ebsht\u00eb i vetmi art, s\u00eb bashku me kinematografin\u00eb, q\u00eb i flet bot\u00ebs shqip.<\/p>\n\n\n\n M\u00eb lejoni t\u2019ju citoj di\u00e7ka, q\u00eb vet\u00eb ky komision e ka shkruar n\u00eb raportin e projektligjit \u201cP\u00ebr buxhetin e vitit 2018\u201d: <\/p>\n\n\n\n \u201cV\u00ebmendje u kushtohet mir\u00ebmbajtjes s\u00eb 2400 objekteve t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore. Gjithashtu, p\u00ebrmes kalendar\u00ebve artistik\u00eb, ato do t\u2019i kthejn\u00eb k\u00ebto n\u00eb qendra t\u00eb hapura dhe vlera kulturore. Po k\u00ebshtu, n\u00eb saj\u00eb t\u00eb k\u00ebtij buxheti, do t\u00eb ristrukturohen edhe disa objekte t\u00eb kultit, si\u00e7 jan\u00eb kishat dhe xhamit\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n Shp\u00ebrndarja n\u00eb p\u00ebrqindje e z\u00ebrave t\u00eb k\u00ebtij buxheti duket se shterohet magjish\u00ebm nga togfjal\u00ebshi \u201ctrash\u00ebgimi kulturore\u201d. Trash\u00ebgimia kulturore \u00ebsht\u00eb dhe duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb element krenarie komb\u00ebtare p\u00ebr at\u00eb q\u00eb kemi qen\u00eb, por kjo nuk duhet t\u00eb pengoj\u00eb at\u00eb q\u00eb ne jemi sot dhe sidomos projektimin ton\u00eb kulturor dhe social n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n\n\n\n Sipas parimeve demografike t\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie, 27 vjet do t\u00eb thot\u00eb nj\u00eb brez. Un\u00eb ju siguroj se n\u00eb k\u00ebta 27 vjet p\u00ebrp\u00eblitje, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb mekanizmave dhe strategjive p\u00ebr artin e kultur\u00ebn n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi dhe n\u00eb menyr\u00eb specifike p\u00ebr teatrin, shoq\u00ebria shqiptare e ka humbur nj\u00eb brez artist\u00ebsh t\u00eb sken\u00ebs dhe ekranit. E gjith\u00eb kjo p\u00ebrpjekje q\u00eb ne b\u00ebjm\u00eb sot nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje thjesht dhe vet\u00ebm p\u00ebr sot, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje thjesht dhe vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ngritur shp\u00ebrblimet, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje thjesht dhe vet\u00ebm p\u00ebr shum\u00eb fonde p\u00ebr teatrin, por ka n\u00eb thelb vendosm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr ta ndryshuar k\u00ebt\u00eb realitet p\u00ebrmes propozimeve p\u00ebr hartimin e strategjive n\u00eb koncepte t\u00eb reja reale.<\/p>\n\n\n\n Rritja e buxheti p\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn, vendosja e tij t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb nivele t\u00eb krahasueshme me vendet e rajonit, mbetet nj\u00eb nevoj\u00eb emergjente. Q\u00eb rritja e buxheti p\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn t\u00eb jet\u00eb efikase, duhet patjet\u00ebr t\u00eb jet\u00eb e shoq\u00ebruar me nj\u00eb ligj p\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn, thelbi i t\u00eb cilit t\u00eb jet\u00eb krijimi i nj\u00eb strategjie komb\u00ebtare, i krijimit t\u00eb elit\u00ebs kulturore t\u00eb vendit, i krijimit t\u00eb autonomis\u00eb s\u00eb artist\u00ebve, pjes\u00ebmarrjes s\u00eb tyre n\u00eb vendimmarrje, si dhe n\u00eb p\u00ebrcaktimin e politikave kulturore.<\/p>\n\n\n\n Ligji aktual \u201cP\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn\u201d \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i p\u00ebrgjithsh\u00ebm, ndaj ai duhet t\u00eb ndahet n\u00eb disa ligje t\u00eb tjera, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb krijimi i nj\u00eb ligji t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr teatrin, n\u00eb t\u00eb cilin t\u00eb p\u00ebrcaktohen qart\u00eb statusi i Teatrit Komb\u00ebtar, struktura dhe buxheti i tij, statuset e teatrove t\u00eb rretheve dhe krijimin e teatrove rajonale, q\u00eb jan\u00eb n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb pushtetit lokal, ku buxheti i tyre t\u00eb p\u00ebrcaktohet me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqindje t\u00eb p\u00ebrcaktuar t\u00eb buxheteve lokale dhe jo sipas d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb drejtuesve t\u00eb pushteteve lokal\u00eb, si dhe rikrijimi i Qendr\u00ebs Komb\u00ebtare p\u00ebr Artin Skenik.<\/p>\n\n\n\n Filozofia aktuale e buxhetit p\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrndarja e tyre n\u00eb shum\u00eb projekte, t\u00eb cilat realizohen me buxhete shum\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, duke i l\u00ebn\u00eb artist\u00ebt n\u00eb kufijt\u00eb e mbijetes\u00ebs, duke mos krijuar vazhdim\u00ebsi, duke i nxjerr\u00eb ata nga funksioni profesional dhe duke i zbritur n\u00eb kufijt\u00eb e amatorizmit.<\/p>\n\n\n\n Kjo m\u00ebnyr\u00eb shp\u00ebrndarjeje e buxheteve \u00ebsht\u00eb e centralizuar, ku t\u00eb gjitha vendimet p\u00ebr projektet e kultur\u00ebs merren nga ministri apo nga bordet e vendosura prej tij, p\u00ebrjashton artist\u00ebt nga vendimmarrja dhe nuk krijon mund\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb sistemi t\u00eb qart\u00eb t\u00eb funksionimit t\u00eb skemave menaxheriale n\u00eb art. Ndaj, nj\u00eb ligj i ri p\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn i riparon k\u00ebto defekte dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb domosdoshm\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n Meqen\u00ebse sistemet krahasuese p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb gjithmon\u00eb thelbin n\u00eb nd\u00ebrtimin e strategjive, m\u00eb lejoni t\u00eb sjell disa shifra n\u00eb lidhje me buxhetet p\u00ebr kultur\u00ebn n\u00eb vendet e rajonit: \u2022Serbia, 3% t\u00eb buxhetit vjetor ose 112 milion\u00eb euro; <\/p>\n\n\n\n \u2022Maqedonia, 3% t\u00eb buxhetit vjetor ose 69 milion\u00eb euro; <\/p>\n\n\n\n \u2022Kroacia, 3% t\u00eb buxheti vjetor ose 117 milion\u00eb euro; <\/p>\n\n\n\n \u2022Mali i Zi, 9,94% t\u00eb buxhetit vjetor, por k\u00ebtu p\u00ebrfshihen, p\u00ebrve\u00e7 artit dhe kultur\u00ebs, edhe sporti dhe media. <\/p>\n\n\n\n Ndaj, ne k\u00ebrkojm\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn barazimin ose krahasimin, n\u00eb nivele t\u00eb pranueshme t\u00eb buxhetit shqiptar p\u00ebr artin dhe kultur\u00ebn, me vendet e rajonit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Domosdoshm\u00ebria e nj\u00eb Ligji i ri p\u00ebr Artin dhe Kultur\u00ebn q\u00eb shmang centralizimin Analiz\u00eb – paraqitur n\u00eb Komisioni p\u00ebr Edukimin dhe Mjetet e Informimit Publik, Kuvendi i Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e an\u00ebtares s\u00eb Kryesis\u00eb s\u00eb Sindikat\u00ebs s\u00eb Artist\u00ebve t\u00eb Sken\u00ebs dhe Ekranit 14 Maj, 2018 Shqip\u00ebria aktualisht, sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare, e ka buxhetin vjetor p\u00ebr[…]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[40],"tags":[],"yoast_head":"\n