{"id":698,"date":"2021-02-15T10:02:53","date_gmt":"2021-02-15T09:02:53","guid":{"rendered":"http:\/\/taulandajupi.com\/?p=698"},"modified":"2021-02-15T10:02:55","modified_gmt":"2021-02-15T09:02:55","slug":"arti-dhe-kultura-pengu-i-radhes-i-vendimmarjes-politike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698","title":{"rendered":"Arti dhe kultura pengu i radh\u00ebs i vendimmarjes politike"},"content":{"rendered":"<p>M\u00ebnyra si i konceptojm\u00eb, si  p\u00ebrvet\u00ebsojm\u00eb, promovojm\u00eb dhe  investojm\u00eb n\u00eb art, kultur\u00eb apo trash\u00ebgimin\u00eb e kultur\u00ebs dhe t\u00eb mendimit,  tregon shkall\u00ebn e civilizimit s\u00eb cil\u00ebs i p\u00ebrkasim  si individ, si shoq\u00ebri dhe si komb.<\/p>\n<p>Vendimmarrja politike n\u00eb fush\u00ebn e artit, kultur\u00ebs dhe trash\u00ebgimis\u00eb kulturore gjat\u00eb 8 viteve t\u00eb fundit, nuk reflektoi dhe nuk u mb\u00ebshtet asnj\u00ebher\u00eb mbi premtimet elektorale t\u00eb b\u00ebra nga Partia Socialiste dhe Edi Rama n\u00eb dy programet parazgjedhore prezantuar respektivisht n\u00eb vitin 2013 dhe n\u00eb vitin 2017.<\/p>\n<p>Kjo qeveri dhe ky kryeminist\u00ebr d\u00ebshtuan n\u00eb mbajtjen e premtimeve p\u00ebr  rishikimin dhe hartimin n\u00eb Standardet Europiane t\u00eb paket\u00ebs ligjore q\u00eb p\u00ebrfshin :<em>Ligjin p\u00ebr Krijimtarin\u00eb,  Ligjin p\u00ebr Sponsorizimet dhe Nxit\u00ebsit Fiskal\u00eb, Statuset Specifike (p\u00ebr secilin institucion t\u00eb krijimtaris\u00eb),  Kontrat\u00ebn Kolektive, Kontrat\u00ebn Individuale<\/em>, etj. N\u00eb dy mandate qeveris\u00ebs, kjo qeveri nuk arriti t\u00eb miratoj\u00eb asnj\u00eb paket\u00eb ligjore q\u00eb mbron dhe standartizon t\u00eb drejtat e individit krijues, asnj\u00eb ligj p\u00ebr krijimtarin\u00eb, nxit\u00ebsit fiskal\u00eb apo hallka t\u00eb tjera q\u00eb do t\u00eb  \u00e7lironin k\u00ebt\u00eb sektor nga centralizimi, p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb mund\u00ebsi pun\u00ebsimi  p\u00ebr artist\u00ebt, krijuesit dhe punonj\u00ebsit e tjer\u00eb n\u00eb fushat e artit dhe krijimtaris\u00eb, p\u00ebr t\u00eb nxitur nj\u00eb treg konkurues, t\u00eb drejt\u00eb ku produkti kulturor dhe kreativ t\u00eb vler\u00ebsohet  mbi cil\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrkundrazi, si rezultat ndryshimeve n\u00eb politik\u00ebn fiskale prej m\u00eb shum\u00eb se  shtat\u00eb vitesh \u00e7do krijues, shkrimtar, p\u00ebrkthyes, artist i arteve pamore apo skenike, \u00e7do punonj\u00ebs i lir\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e artit paguan tatimin n\u00eb burim mbi t\u00eb ardhurat n\u00eb mas\u00ebn 15%, shum\u00eb e cila peshon r\u00ebnd\u00eb n\u00eb fondet dhe buxhetet e siguruara me shum\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi. P\u00ebrmendim k\u00ebtu se t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta artist\u00eb, krijues apo punonj\u00ebs n\u00eb industrin\u00eb kreative q\u00eb paguajn\u00eb taksa e detyrime p\u00ebr \u00e7do fond q\u00eb arrijn\u00eb t\u00eb sigurojn\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, t\u00eb detyruar t\u00eb mos punojn\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb pandemis\u00eb COVID-19, nuk kan\u00eb marr\u00eb deri tani asnj\u00eb ndihm\u00eb, asnj\u00eb leht\u00ebsi fiskale apo mb\u00ebshtetje finaciare nga qeveria.<\/p>\n<p>Vendimmarrja e centralizuar dhe vertikale, n\u00eb munges\u00eb totale t\u00eb reformave, rigjenerimit, apo ristrukturimit i ka b\u00ebr\u00eb  sot institucionet publike t\u00eb artit, kultur\u00ebs dhe trash\u00ebgimis\u00eb kulturore m\u00eb t\u00eb varuara ndaj politik\u00ebs dhe m\u00eb hermetike ndaj individit krijues apo punonj\u00ebsve t\u00eb tjer\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e artit e kultur\u00ebs dhe si rrjedhoj\u00eb, m\u00eb pak efikase. Referuar t\u00eb dh\u00ebnave gjat\u00eb shtat\u00eb viteve e fundit 2013-2020 buxheti p\u00ebr Ministrin\u00eb e Kultur\u00ebs ka qen\u00eb pothuaj i pandryshuesh\u00ebm duke z\u00ebn\u00eb nj\u00eb mesatare konstante 0.68 ~ 0,7% t\u00eb buxhetit t\u00eb shtetit  duke u radhitur e fundit p\u00ebr nga vlera e buxhetit e saj n\u00eb krahasim me ministrit\u00eb e linj\u00ebs. Ministria e Kultur\u00ebs n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb saj ka 28 institucione t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb artit, kultur\u00ebs dhe trash\u00ebgimis\u00eb kulturore, t\u00eb cilat p\u00ebrdorin 50% t\u00eb buxhetit t\u00eb k\u00ebsaj ministrie kryesisht p\u00ebr rroga dhe sigurime shoq\u00ebrore. K\u00ebto institucione nuk u kthyen kurr\u00eb n\u00eb nj\u00eb realitet q\u00eb gjenerojn\u00eb impaktin e duhur  n\u00eb zhvillimin e artit dhe kultur\u00ebs apo ruajtjes dhe mbrojtjen e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dhe pasuris\u00eb s\u00eb mendimit shqip.<\/p>\n<p>Vendimmarrja politike nuk pati si parakusht premtimet dhe projektet p\u00ebr zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb fush\u00ebn e artit, kultur\u00ebs dhe trash\u00ebgimis\u00eb kulturore, por axhenda personale n\u00eb themel t\u00eb s\u00eb cilave q\u00ebndrojn\u00eb skema klienteliste. Si rezultat i k\u00ebsaj vendimmarrje sot kemi d\u00ebme t\u00eb pakthyeshme n\u00eb objekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore. Megjith\u00ebse n\u00eb t\u00eb dy programet edhe n\u00eb vitin 2013 edhe n\u00eb vitin 2017 ishte premtuar: \u201c<em>Rikonstruktim t\u00ebr\u00ebsor i Teatrit Komb\u00ebtar sipas standardeve europiane\u201d<\/em>; kjo nd\u00ebrtes\u00eb u shemb p\u00ebrmes dhun\u00ebs, terrorit dhe paligjshm\u00ebris\u00eb duke shp\u00ebrfillur organizata prestigjioze q\u00eb mbrojn\u00eb dhe vler\u00ebsojn\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb kulturore si Europa Nostra dhe partner\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb t\u00eb cil\u00ebt vazhdimisht ngul\u00ebn k\u00ebmb\u00eb p\u00ebr dialog dhe zgjidhje institucionale.<\/p>\n<p>P\u00ebr fat t\u00eb keq Ministria e Kultur\u00ebs edhe n\u00eb <em>\u201cStrategjin\u00eb p\u00ebr Artin dhe Kultur\u00ebn 2019-2025\u201d<\/em> pas m\u00eb shum\u00eb se shtat\u00eb vite t\u00eb qeverisjes s\u00eb Partis\u00eb Socialiste, riciklon t\u00eb nj\u00ebjtat sfida dhe prioritete, t\u00eb nj\u00ebjtat q\u00ebllime dhe objektiva, pothuaj t\u00eb nj\u00ebjtat reforma q\u00eb duhet t\u00eb kryhen n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor.<\/p>\n<p>Mungesa e vizionit, mungesa vullnetit p\u00ebr t\u00eb reflektuar mbi \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gabim, analizat dhe arsyet, tregon paaft\u00ebsin\u00eb, pap\u00ebrgjegjshm\u00ebrin\u00eb por mbi t\u00eb gjitha d\u00ebshtimin e plot\u00eb p\u00ebr t\u00eb kryer reforma t\u00eb vlefshme n\u00eb kultur\u00eb, art dhe trash\u00ebgimi si nj\u00eb prioritet p\u00ebr ruajtjen e identitetit ton\u00eb komb\u00ebtar p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb diversiteti kulturor global q\u00eb gjallon e zhvillohet  me shpejt\u00ebsi, por edhe  si nj\u00eb parakusht p\u00ebr nj\u00eb realitet social m\u00eb tolerant e m\u00eb gjithp\u00ebrfshir\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb cilin sot kan\u00eb aq shum\u00eb nevoj\u00eb shqiptar\u00ebt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"M\u00ebnyra si i konceptojm\u00eb, si p\u00ebrvet\u00ebsojm\u00eb, promovojm\u00eb dhe investojm\u00eb n\u00eb art, kultur\u00eb apo trash\u00ebgimin\u00eb e kultur\u00ebs dhe t\u00eb mendimit, tregon shkall\u00ebn e civilizimit s\u00eb cil\u00ebs i p\u00ebrkasim si individ, si shoq\u00ebri dhe si komb. Vendimmarrja politike n\u00eb fush\u00ebn e artit, kultur\u00ebs dhe trash\u00ebgimis\u00eb kulturore gjat\u00eb 8 viteve t\u00eb fundit, nuk reflektoi dhe nuk u mb\u00ebshtet[&#8230;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[40],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.5.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Arti dhe kultura pengu i radh\u00ebs i vendimmarjes politike - Taulanda Jupi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Arti dhe kultura pengu i radh\u00ebs i vendimmarjes politike - Taulanda Jupi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"M\u00ebnyra si i konceptojm\u00eb, si p\u00ebrvet\u00ebsojm\u00eb, promovojm\u00eb dhe investojm\u00eb n\u00eb art, kultur\u00eb apo trash\u00ebgimin\u00eb e kultur\u00ebs dhe t\u00eb mendimit, tregon shkall\u00ebn e civilizimit s\u00eb cil\u00ebs i p\u00ebrkasim si individ, si shoq\u00ebri dhe si komb. Vendimmarrja politike n\u00eb fush\u00ebn e artit, kultur\u00ebs dhe trash\u00ebgimis\u00eb kulturore gjat\u00eb 8 viteve t\u00eb fundit, nuk reflektoi dhe nuk u mb\u00ebshtet[...]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Taulanda Jupi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-02-15T09:02:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-02-15T09:02:55+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"taulanda\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/\",\"name\":\"Taulanda Jupi\",\"description\":\"Profesor i Asociuar, Universiteti i Arteve | Edukim | Kultur\u00eb | Art | Sociale\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698#webpage\",\"url\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698\",\"name\":\"Arti dhe kultura pengu i radh\u00ebs i vendimmarjes politike - Taulanda Jupi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-02-15T09:02:53+00:00\",\"dateModified\":\"2021-02-15T09:02:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/#\/schema\/person\/835c269e1a5cd0ad673cc34bd41b16cf\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Arti dhe kultura pengu i radh\u00ebs i vendimmarjes politike\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/#\/schema\/person\/835c269e1a5cd0ad673cc34bd41b16cf\",\"name\":\"taulanda\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/def828f09c147c9e39cfe2e16c6985c4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/def828f09c147c9e39cfe2e16c6985c4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"taulanda\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/taulandajupi.com\"],\"url\":\"https:\/\/taulandajupi.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Arti dhe kultura pengu i radh\u00ebs i vendimmarjes politike - Taulanda Jupi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Arti dhe kultura pengu i radh\u00ebs i vendimmarjes politike - Taulanda Jupi","og_description":"M\u00ebnyra si i konceptojm\u00eb, si p\u00ebrvet\u00ebsojm\u00eb, promovojm\u00eb dhe investojm\u00eb n\u00eb art, kultur\u00eb apo trash\u00ebgimin\u00eb e kultur\u00ebs dhe t\u00eb mendimit, tregon shkall\u00ebn e civilizimit s\u00eb cil\u00ebs i p\u00ebrkasim si individ, si shoq\u00ebri dhe si komb. Vendimmarrja politike n\u00eb fush\u00ebn e artit, kultur\u00ebs dhe trash\u00ebgimis\u00eb kulturore gjat\u00eb 8 viteve t\u00eb fundit, nuk reflektoi dhe nuk u mb\u00ebshtet[...]","og_url":"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698","og_site_name":"Taulanda Jupi","article_published_time":"2021-02-15T09:02:53+00:00","article_modified_time":"2021-02-15T09:02:55+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"taulanda","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/taulandajupi.com\/#website","url":"https:\/\/taulandajupi.com\/","name":"Taulanda Jupi","description":"Profesor i Asociuar, Universiteti i Arteve | Edukim | Kultur\u00eb | Art | Sociale","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/taulandajupi.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698#webpage","url":"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698","name":"Arti dhe kultura pengu i radh\u00ebs i vendimmarjes politike - Taulanda Jupi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/taulandajupi.com\/#website"},"datePublished":"2021-02-15T09:02:53+00:00","dateModified":"2021-02-15T09:02:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/taulandajupi.com\/#\/schema\/person\/835c269e1a5cd0ad673cc34bd41b16cf"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/taulandajupi.com\/?p=698#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/taulandajupi.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Arti dhe kultura pengu i radh\u00ebs i vendimmarjes politike"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/taulandajupi.com\/#\/schema\/person\/835c269e1a5cd0ad673cc34bd41b16cf","name":"taulanda","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/taulandajupi.com\/#personlogo","inLanguage":"en-US","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/def828f09c147c9e39cfe2e16c6985c4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/def828f09c147c9e39cfe2e16c6985c4?s=96&d=mm&r=g","caption":"taulanda"},"sameAs":["http:\/\/taulandajupi.com"],"url":"https:\/\/taulandajupi.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/taulandajupi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698"}],"collection":[{"href":"https:\/\/taulandajupi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/taulandajupi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taulandajupi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taulandajupi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=698"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/taulandajupi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":699,"href":"https:\/\/taulandajupi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/698\/revisions\/699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/taulandajupi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/taulandajupi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/taulandajupi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}